اخلاق علم و فناوری

زندگی در جهانشهر آنلاین: خطر امپریالیسم فرهنگی

محمدامین برادران نیکو، پژوهشگر پسادکترا دانشگاه حکیم سبزواری

فناوری اطلاعات، امروزه اکثر بخش های زندگی ما را تحت تأثیر خود قرار داده است. همانگونه که در زندگی آفلاین خود برخی هنجار ها و ارزش ها را رعایت می کنیم، لازم است در زندگی آنلاین نیز به تدریج هنجارهایی را بیابیم و متعهد به رعایت آنها شویم. دو نظریه پرداز معاصر در این حوزه، شنون والر و چارلز اس، مسائل اخلاقی در عصر اطلاعات را اینگونه معرفی می کنند: حریم شخصی در شبکه های اجتماعی، هویت فردی و اجتماعی در دنیای آنلاین، دوستی و زندگی خوب (والر، ۲۰۱۲)، کپی رایت، بازی های دیجیتال و زندگی در جهانشهر آنلاین (اس، ۲۰۰۹). در این مقاله مسئله آخر، زندگی در جهانشهر آنلاین، را بررسی می کنیم و از منظر اخلاق فضیلت پاسخی کوتاه به آن می دهیم

زندگی در جهانشهر آنلاین

رسانه‌های دیجیتال، مانند فیسبوک، تویتر، یوتیوب، تلگرام و اینستاگرام، این امکان را مهیا می‌کنند تا همه مردم در یک شهر جهانی با یکدیگر در ارتباط باشند یکی از تهدیدهای اصلی زندگی در چنین جهانشهری پیدایش امپریالیسم فرهنگی است. بسیاری از تفاوت‌های ارزشی انسان‌ها، مانند شیوه پوشیدن لباس، نحوه احترام گذاشتن و واکنش‌های بدنی در روابط فیزیک رو در رو آشکار می‌شود. این درحالی‌ است که، فضای آنلاین تعاملات غیر بدنی را افزایش می‌دهد، بدین ترتیب بسیاری از تفاوت‌های فرهنگی پنهان می‌شود و احتمال امپریالیسم فرهنگی افزایش می‌یابد. همچنین، فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات ممکن است برخی ارزش‌های خاص فرهنگی طراحان خود، مانند زبان مشترک، فردگرایی، آزادی بیان، و دمکراسی را افزایش دهند. در این حالت، افراد ناخودآگاه از چنین ارزش‌هایی پیروی می‌کنند و جهانشهر آنلاین تک ارزشی پدید می‌آید.

اولین گام جهت حل این مسئله شناخت فرهنگ‌های متفاوت جهان است. اخلاق فضیلت توجیه مناسبی برای شناخت دیگری ارائه می‌دهد. مطابق با اخلاق فضیلت، شناخت دیگری، به عنوان فردی که کاملاً متفاوت با من است، موجب شکوفایی انسانی می‌شود. اول اینکه احترام به دیگران را تنها برای اینکه با ما متفاوت هستند، تمرین می کنیم. دوم اینکه با شناخت دقیق دیگری می‌توانیم رسم‌ها و ارزش‌های فرهنگی خود را مجدداً ارزیابی کنیم؛ با انتخاب‌های جدید و آگاهانه ارزش‌های خود را بسازیم؛ بدون ترس و دشمنی به دیگران توجه کنیم؛ و در نهایت به شکوفایی و غنای انسانی برسیم.

در مواجهه با «دیگری به عنوان دیگری» می توان فضیلت «تواضع معرفتی» بکار برد و با تمرین موجب رشد این ویژگی شخصیتی شد. زمانی که دیگران نیز این نوع فروتنی را در ما تشخیص می‌دهند، فضایل صبر و بخشش را نسبت به خطاهای ما تمرین می‌کنند. این فضایل نه تنها در اخلاق ارسطو، سقراط و نظریه‌های معاصر اخلاق فضیلت در غرب اهمیت دارد، بلکه در اخلاق کنفسیوس، سنت‌های مذهبی، مانند ادیان ابراهیمی، و هندوئیسم و بودیسم مورد توجه است. به همین دلیل، چنین فضایلی می‌توانند به عنوان ارزش‌های واسطه برای زیست اخلاقی در جهانشهر بکار آیند. زمانی که فضیلت‌های مشترک را پیدا می‌کنیم و با فروتنی به تفاوت‌ها احترام می‌گذاریم، خطر امپریالیسم فرهنگی کاهش می‌یابد.


نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن